حضرت رضا عليه السّلام گريان نزد فرزندش آمده او را در آغوش گرفت و سر و سينه‌اش را بوسيد و فرمود : نور ديده‌ام چرا اين قدر گريه و زارى كرده‌اى ، حضرت جواد عليه السّلام گفت : چگونه خود را تسلى دهم در حالى كه مىبينم شما آن چنان با خانهء خدا وداع مىكنى كه گويا ديگر مراجعت نخواهى كرد و من يتيم خواهم شد . حضرت رضا عليه السّلام فرمود : اى فرزند دلبندم به قضاى الهى راضى شو و در هر پيشامدى صابر و شكيبا و خرسند و شادمان باش ، آنگاه هر دو در آغوش هم گريستند و با هم وداع كردند . حضرت جواد به مدينه و حضرت رضا عليه السّلام به سوى خراسان حركت كردند . « 13 » اين گفتهء شيخ صدوق دربارهء حضور حضرت جواد عليه السّلام با آنچه راوندى در الخرائج در روايتى كه از محمّد بن ميمون نقل مىكند « من نامهء حضرت را از مكّه به مدينه بردم و به حضرت جواد دادم . » اختلاف دارد و معلوم مىشود در آن هنگام حضرت جواد عليه السّلام در مدينه به سر مىبرده است . علاوه بر اين اختلاف ، به لحاظ جغرافياى راههاى متداول آن زمان عزيمت امام عليه السّلام به مكّه در مسير مخالف راه مدينه به مرو است و برابر آنچه ابن خردادبه در المسالك و الممالك و قدامة بن جعفر در كتاب الخراج و يعقوبى در البلدان و ابن رسته در الاعلاق النفيسة كه به ترتيب در سالهاى 250 ، 266 ، 278 ، 290 ه . ق تأليف شده‌اند مىنويسند : از مدينه تا مكّه 286 ميل ، برابر ده منزل راه است كه اين مسافت در مسير مخالف راه مدينه به مرو است . « 14 » صرفنظر از اين ملاحظات ، بنابر گزارشهاى تاريخى ، مأمون اصرار داشت حضرت را از مدينه به سوى بصره و فارس و سپس به سوى مرو ( خراسان ) حركت دهد و يكى از دلايل مهم اين تصميم اوضاع سياسى حاكم بر بعضى از

--> ( 13 ) - هروى ، حديقة الرضوية ، ص 74 ؛ عمادزاده ، زندگانى امام رضا عليه السّلام ، ص 478 . اثبات الوصية ، نيز با تفاوتهايى به نقل از امية بن على آن را روايت مىكند ر . ك . به : مسعودى ، اثبات الوصية ( ترجمهء محمّد جواد نجفى ) ، ص 394 . بعضى از تذكره‌نويسان متأخر نيز بدون ذكر مأخذ ، روايت فوق را با تفاوتهايى نقل كرده‌اند . ر . ك : جواد فاضل ، معصومين چهارده‌گانه ( على بن موسى الرضا عليه السّلام ، ص 105 ؛ واحد تدوين و ترجمه ، سرچشمه‌هاى نور ، امام رضا عليه السّلام ، ص 182 . ( 14 ) - ابن رسته ، الاعلاق النفيسة ، ص 8 - 207 ؛ يعقوبى ، البلدان ، ص 93 ؛ ابن قدامة ، كتاب الخراج ، ص 11 . جهت اطلاع از منازل ما بين مدينه تا مكّه نگاه كنيد به : يادداشت شمارهء 1 .